Świeradów-Zdrój  (historia miasta)
Powierzchnia - 2077 ha
Liczba mieszkańców – ok. 4800

Świeradów-Zdrój (450 – 650 m. n.p.m.) i Czerniawa-Zdrój (505 – 710 m. n.p.m.) są malowniczo położone w Górach Izerskich.
Świeradów-Zdrój będący jednym z najstarszych uzdrowisk na Dolnym Śląsku, rozlokował się na północnym stoku Gór Izerskich, w dolinie rzeki Kwisy, w tak zwanym Obniżeniu Świeradowskim, stanowiącym wąską dolinę ciągnącą się od Rozdroża Izerskiego na długości około 10 km. Nad doliną wznosi się od zachodu i południowego wschodu Wysoki Grzbiet, a od północnego wschodu i wschodu Grzbiet Kamienicki.
Centrum miasta rozłożyło się w rozszerzeniu doliny, u podnóża Izerskiego Stogu (1107 m) na wysokości 450-600 m n.pm. od południowego zachodu, a Sępią Górą (828 m. n.p.m. ) od wschodu.

KLIMAT - położenie Świeradowa-Zdroju i Czerniawy-Zdroju w sąsiedztwie wielkich kompleksów leśnych na zboczach górskich daje klimat bodźcowy o znacznej aktywności biologicznej. Jest to klimat szczególny, leczniczy i - jak mówi się balsamiczny o zapachu leśnego igliwia. Wpływają na to m.in. wysokość nad poziom morza, góry, las oraz opary tutejszych wód mineralnych.
Klimat najbliższej okolicy Świeradowa-Zdroju jest najchłodniejszy i najwilgotniejszy w całych Sudetach, a więc ostry i hartujący, zaś na Pogórzu Izerskim łagodny i ciepły.

ŚWIAT ZWIERZĘCY - W Górach Izerskich żyje wiele saren, jeleni i dzików. Z gatunków strefy otwartej szeroko rozpowszechnione są: nornik zwyczajny, nornik bury, ryjówka aksamitna, łasica. Z ptaków należy wymienić: pluszcza, świergotka nadwodnego i lerkę borową. Nad łąkami unisi się charakterystyczny dla tego rejonu motyl górówka euriala. W wodach torfowisk żyje wiele skorupiaków, niektóre z nich należą do rzadkości.

SZATA ROŚLINNA - Roślinność tego terenu ma układ piętrowy. Piętro pogórskie zajmuje obszary do wysokości 400 m. Występują tu głównie lasy liściaste, ale nie brak i świerków. W różnych częściach Gór Izerskich zachowały się piękne, stare bukowe lasy, np. w okolicy Świeradowa-Zdroju, przy drodze prowadzącej z uzdrowiska do Czerniawy-Zdroju.
W piętrze drzew tych lasów panują buki i jawory, gdzieniegdzie świerk. Runo miejscami jest ograniczone do większych łatów mchu. Można spotkać duże fragmenty lasu, gdzie w runie dominuje szczyr trwały lub marzanka wonna.
Rosną tu: paproć zachyłka trójkątna, podarycznik pospolity, gajowiec żółty, żywiec cebulkowy, czyściec leśny, przytulia hercyńska, fiołek leśny i wiele innych.
Lasy bukowe regla dolnego przechodzą w wyższych partiach gór w bory świerkowe o charakterze naturalnym. W najwyższych partiach gór, zwłaszcza nad ciekami wodnymi można spotkać dobrze rozwinięte zbiorowiska ziołorośli, w skład których wchodzą rzadziej spotykane i pięknie kwitnące rośliny takie jak: modrzyk górski, tojad mocny, rutewka orlikolistna.
Do rzadziej występujących roślin, które możemy spotkać w Górach Izerskich, należą również wierzbownica okółkowa, gorysz miarz, miesięcznica trwała, w okolicach Świeradowa-Zdroju – fiołek dwukwiatowy, miłosna górska, śledziennica naprzeciwlistna i szafran wiosenny.

TORFOWISKA - W Górach Izerskich częste są mniejsze i większe torfowiska wysokie z typową roślinnością torfowiskową. Najbogatsze torfowiska występują w okolicy Świeradowa-Zdroju, na Hali Izerskiej. Rezereat florystyczny „Torfowiska Izerskie” znajduje się w płaskim obniżeniu doliny Izery między grzbietami Średnim a Wysokim. Duża ilość opadów i stagnacja wody sprzyjają rozwojowi roślinności torfowiskowej. Cały ten podmokły teren ma 3,2 km długości i maksymalną szerokość 800 m. Ze względu na występowanie na nim szeregu rzadkich roślin w 1969 r. utworzono tu rezerwat o pow. 44,72 ha. Znajdziemy tam rośliny takie jak: brzozę karłowatą, sosnę błotną, jałowiec halny, rosiczki – okrągłolistna i rzadko spotykana długolistna, równie rzadką wełnianeczkę darniową, wełniankę pochwowatą, malinę moroszkę, bagnicę torfową, liczne turzyce, a wśród nich turzycę bagienną, borówkę bagienną, bagno zwyczajne, modrzewnicę zwyczajną, przygiełkę białą, żurawinę błotną, bażynę czarną i wiele innych. Najbardziej interesująca wydaje się fauna torfowisk, w której stwierdzono znaczną obfitość skorupiaków, a wśród nich np. wioślarkę Acantholeberis curvirostris O.F. Müll, gatunek typowy dla torfowisk oraz rzadki Simocephalus serrulatus Koch. Stałym mieszkańcem jest również świergotek nadwodny i a spośród innych ptaków często spotykany pluszcz i lerka borowa.

Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowymi ofertami zamieszczonymi na naszych stronach. www.123noclegi.info

HISTORIA MIASTA

Pierwsze informacje o osadzie leśnej oraz istnieniu w górnym biegu rzeki wód o magicznych właściwościach odnaleziono już w XI-wiecznych legendach. Dzieje Świeradowa i okolic są nierozerwalnie związane z dziejami plemion łużyckich, a osada która powstała prawdopodobnie pod koniec XIII lub na początku XIV wieku zawdzięcza im swą nazwę Flyns (później zniemczoną na Flinsberg).Dzisiejszy Świeradów został po raz pierwszy wzmiankowany pod nazwą Fegebeutel w 1524 roku z uwagi na karczmę zbudowaną przy drodze wiodącej do Mirska. Natomiast z innych publikacji wynika, że niemal równolegle (w 1559 roku po raz pierwszy) funkcjonowała w ówczesnym użyciu nazwa Flinsberg – wykorzystywana do roku 1945.
Pierwszą wzmiankę o świeradowskich wodach można odnaleźć w książce (wyd. w 1572 r.) berlińskiego lekarza Leonarda Thurneyssera, który wspomina w niej o zimnych i ciepłych mineralnych i metalicznych wodach świeradowskiego źródła. W innej pozycji literaturowej z 1600 roku (autorstwa Kaspera Schwenckfeldta) napotkać można wzmiankę „o kwaśnych wodach mineralnych, której biją za źródła przy wsi Fegebeutel pod wysokim lasem”. Chociaż na przełomie XVI i XVII wieku wiadomości o leczniczych właściwościach wód zlokalizowanych w Świeradowie zaczęły rozchodzić się po śląskiej ziemi to wojna trzydziestoletnia odłożyła w czasie moment rozpoczęcia ich użytkowania w celach leczniczych. W latach 1634-1639 Świeradów był trzykrotnie plądrowany przez wojska carskie między innymi z powodu trwania jego mieszkańców w wierze protestanckiej i udzielania schronienia wygnańcom religijnym.
O leczniczym zastosowaniu wód dowiadujemy się z kroniki śląskiej Fryderyka Luca z 1683 roku, gdzie autor opisywał dwa – jak to określił – słynne źródła wód mineralnych, leżące w pobliżu źródeł Kwisy. Natomiast z badań przeprowadzonych w 1783 roku wynikało, że wody świeradowskie skutecznie leczą szereg schorzeń i niedomagań, między innymi pobudzają apetyt, wstrzymują wymioty, leczą stany lękowe, choroby żołądka i wątroby.
W uzdrowiskowej przeszłości Świeradowa istotną datą jest rok 1768, kiedy to poprawiono odbudowę górnego źródła, a obok niego wybudowano dom mieszkalny o 14 pokojach tzw. „stary dom źródlany”, gdzie oferowano zakwaterowanie kuracjuszom.
W 1926 roku miejscowość miała 1488 mieszkańców, a w 1840 liczba ta wzrosła do 1687 osób, które zajmowały się: działalnością uzdrowiskową, rolnictwem, chałupnictwem. Do podstawowych zajęć mieszkańców należała hodowla bydła, wyrób masła, wyrąb lasu, pozyskiwanie płodów runa leśnego, wytwarzanie wyrobów z drewna.
Istniały w Świeradowie także zakłady przemysłowe lub rzemieślnicze różnych branż: młyny wodne, młyn do mielenia kory dębowej, tartaki, młyńskie szlifiernie drewna, łupkarnia. W osadzie pracowali piekarze, rzeźnicy, szewcy, krawcy, bednarze, tokarze, stolarze, cieśle, kowale, zakłady przędzenia bawełny. Odnotowano 18 sklepów: z artykułami kolonialnymi i szklanymi, gospody i szynki. Ponadto wiele osób pracowało dla jeleniogórskiej tkalni welonów.
Ważnym momentem dla rozwoju turystyki i uzdrowiska był rozwój komunikacji kolejowej w regionie. Wybudowanie w latach 1846-1866 linii kolejowej pomiędzy Wrocławiem a Gorlitz (a dalej do Drezna i Berlina), a także z Węglińca do Jeleniej Góry (przez Gryfów) i dalej przez Wałbrzych do Wrocławia znacznie przybliżyło mieszkańcom nawet odległych regionów państwa pruskiego kurort (z Gryfowa do Świeradowa ok. 15 km). Na ostatnie ćwierćwiecze XIX wieku przypadł okres znacznej rozbudowy i modernizacji istniejącej bazy i urządzeń sanatoryjnych. W latach tych liczba kuracjuszy zwiększyła się z 500 osób w 1873 roku do 5000 w 1893 roku. W 1909 prywatny inwestor wybudował połączenie kolejowe między Świeradowem i Mirskiem (Mirsk już wcześniej – w 1884 roku – uzyskał połączenie kolejowe z Gryfowem), a tuż przed pierwszą wojną światową ulice miasta zostały zelektryfikowane, zainstalowano także wodociągi.
Z danych wynika, że na przełomie lat 1920 – 1930 Świeradów był miejscowością na wskroś kuracyjną. Znajdowało się tu kilka znanych zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dom Zdrojowy z 70 pokojami, Łazienki Leopolda, w których odnotowano 50 pokoi), 23 restauracje, gospody i kawiarnie, 128 domów wynajmujących kwatery, 9 właścicieli garaży samochodowych, wypożyczalnie samochodów, pocztę, telegraf, rozmównicę publiczną, obiekty rekreacyjno-sportowe, handlowe, prywatne kolegium nauczycielskie.
W 1935 roku lekarze, przemysłowcy, właściciele domów sanatoryjnych, hoteli i pensjonatów założyli związek mający na celu opiekę nad rozwojem ruchu turystycznego, a efektem jego działalności było między innymi wybudowanie drogi między Świeradowem i Szklarską Porębą.
Usytuowanie miasta z dala od działań wojennych II wojny światowej spowodowało, że do końca 1944 roku uzdrowisko funkcjonowało normalnie.
W sierpniu 1947 roku w ramach ogólnokrajowej akcji repolonizacyjnej odbył się na Ziemiach Odzyskanych plebiscyt onomastyczny, w wyniku którego wprowadzono zmianę nazwy Wieniec Zdrój na Świeradów Zdrój.
Po wojnie miasto uzyskało prawa miejskie, w 1946 roku. Świeradów Zdrój wszedł w skład województwa wrocławskiego jako część powiatu lwóweckiego, zaś 1 stycznia 1973 roku sołectwo Czerniawa Zdrój włączono w granice Świeradowa. W wyniku reformy administracyjnej z 1975 roku miasto stało się częścią województwa jeleniogórskiego, aby od 1 stycznia 1999 roku w wyniku nowego podziału administracyjnego tworzyć powiat lubański w województwie dolnośląskim.
Podkreślić trzeba, że lokalizacja dzisiejszego Świeradowa odegrała znaczną rolę w rozwoju cywilizacyjnym tego zakątka Gór Izerskich: był punktem wyjściowym do pionierskich eskapad badawczych w góry, stał się miejscem, które przyczyniło się do ich rozsławienia i poznania – już w średniowieczu tajemnice tych gór zgłębiali poszukiwacze skarbów.
^^